Enterprise [OV-101]

Enterprise szykuje się do lotu
Enterprise rozpoczyna lot. Źródło: NASA.
Enterprise, pierwszy we flocie wahadłowców, miał się pierwotnie nazywać "Constitution" (w celu uczczenia dwusetnej rocznicy uchwalenia amerykańskiej konstytucji). Nie stało się tak dzięki fanom serialu "Star Trek", którzy zasypali Biały Dom tonami listów sugerujących, że najlepszą nazwą będzie Enterprise. Oznaczony kodem OV-101 pojazd wyjechał z montażowni Rockwell′a Air Force Plant 42, Site 1 Palmdale California, 17 września 1976 roku. Niedługo potem, 31 stycznia 1977 roku, został przetransportowany drogą lądowa do odległej o 36 mil do placówki badawczej w Edwards AFB, gdzie rozpoczęto program testów podejścia do lądowania [approach and landing test program - ALT].

Etapy budowy promu Enterprise - OV-101

26 lipca 1976 Przyznanie kontraktu
4 czerwca 1974 Rozpoczęcie konstrukcji modułu załogowego
26 sierpnia 1974 Rozpoczęcie montażu struktur kadłuba rufowego
23 maja 1975 Skrzydła przybywają do Palmdale z Grumman
24 sierpnia 1975 Rozpoczęcie ostatecznego montażu
12 marca 1976 Zakończenie montażu całości
17 września 1976 Wytoczenie z Palmdale
31 stycznia 1976 Transport lądowy z Palmdale do Edwards
10 kwietnia 1976 Przybycie wahadłowca do KSC

Approach and Landing Test Program

Logo ALTDziewięciomiesięczny program testów odbył się pomiędzy lutym a listopadem 1977 w centrum badawczym Dryden w Edward AFB i udowodnił, że orbiter może latać w atmosferze i lądować. Z jednym wszakże wyjątkiem - charakterystyka aerodynamiczna sprawia, że musi lecieć lotem ślizgowym.

W ramach projektu ALT przeprowadzono testy naziemne i powietrzne nowej maszyny. Na ziemi wożono Enterprise′a na grzbiecie 747 w celu określenia obciążeń jakim poddawana jest struktura wahadłowca i sprawdzenia, jak steruje się pzystosowanym do tego celu Boeing′iem. Następnie przeprowadzono pięć bezzałogowych testów z Enterprise na uwięzi, w trakcie których wszystkie systemy orbitera niezbędne do przeprowadzenia lotu atmosferycznego były aktywne. To było ostateczne przygotowanie do lotów załogowych.

Dwie załogi NASA, jedna składająca się z Freda Heise′a i Gordona Fullertona, druga zaś z Joe′go Engle′a i Dick′a Truly′ego pilotowały tego ważącego 68 ton kolosa.

Nasa przeprowadziła trzy loty załogowe na uwięzi, w trakcie których załogi na pokładzie orbitera "pilotowały" maszynę. Testy umożliwiły sprawdzenie systemów wahadłowca w locie podczas mniejszych i większych prędkości oraz trajektorię lotu.

Podczas pięciu lotów swobodnych załogi leciały odłączone od 747 pilotując wahadłowiec do lądowania na bieżni w Edwards symulując powrót z kosmosu. Ostatnie z dwóch lotów przeprowadzono bez dodatków na ogonie, tak jak lecą pozostałe wahadłowce w trakcie powrotu na Ziemię. Loty te potwierdziły możliwość bezpiecznego ręcznego podejścia i lądowania, automatycznego pilotowania orbitera przy prędkościach poddźwiękowych, działanie systemów i były znakomitym przygotowaniem do pierwszego orbitalnego lotu wahadłowca.

Podczas wszystkich lotów na uwięzi i trzech pierwszych lotów swobodnych, orbiter wyposażony był nadbudówki w części ogonowej, które zamontowano w celu zredukowania oporów i turbulencji. Ostatnie dwa testy przeprowadzono w konfiguracji orbitalnej [z makietami silników] i prom był poddany działaniu wszystkich sił jakie normalnie odziałują na statek wracający z kosmicznej podróży.

Ostatnim etapem programu testowego ALT było przygotawanie promu do czterech lotów na grzbiecie Boeinga [SCA - Shuttle Carry Aircraft]. Hydraulika została przeczyszczona i wyregulowana a nadbudówki w tylnej części promu zainstalowano ponownie. Podpórkę z przodu służąca do zamocowania orbitera na grzbiecie skrócono w celu zmniejszenia kąta pod jakim zamocowano orbiter z 6 do 3°. Zmniejszyło to obciążenia jakim był poddawany SCA w trakcie lotu transportowego.

Po tych testach prom powrócił do Dryden, gdzie został zodyfikowany do testów wibracyjnych [vertical ground vibration tests]

3 marca 1978 Enterprise′a przewieziono za pomocą SCA do Centrum Lotów Kosmicznych im. Marshall′a, gdzie po dołączeniu zbiornika zewnętrznego i silników na paliwo rakietowe poddano go serii testów wytrzymałościowych. Sprawdzono wtedy dynamikę odporności krytycznych struktur wahadłowca, które wykorzystano do oceny analiz matematycznych użytych w procesie projektowania wielu elementów orbitera.

Następnie za pomocą ruchomej platformy startowej ustawiono ustawiono wahadłowiec na stanowisku 39-A, gdzie służył jako praktyczny model pozwalający dopracować procedury związane z lotami wahadłowców.

Kolejna podróż promu oznaczała powrót do montażowni, gdzie wymontowano elementy przydatne do konstrukcji innych promów, a samego Enterprise zwrócono do Dryden.

W 1983 roku Enterprise zjawił się we Francji na pokazie lotniczym, po czym pokazano go w Niemczech, Włoszech, Anglii i Kanadzie. Kolejne miejsca, do których go transportowano to: Vanderberg AFB, Mobile [Alabama] i w końcu Nowy Orlean gdzie w 1984 zaprezentowano go podczas Wystawy Światowej. W tymże roku powrócił do Vanderbergu, gdzie służył jako praktyczny model porównawczy. Następnie, zatrzymując się po drodze w Dryden [24.5.1985] i KSC [18.11.85] podróżował do Lotniska Dulles w Waszyngtonie, gdzie stał się własnoscią Smithsonian Institution.

Enterprise został zbudowany jako pojazd testowy i nigdy nie był przeznaczony do lotów w Kosmos, lecz wiedza dzięki niemu zdobyta pozwoliła zbudować pozostałe wahadłowce.

Kilka dat

Testy naziemne: 15 lutego 1977 [Vmax=89mph], 15 lutego 1977 [Vmax=140mph], 15 lutego 1977 [Vmax=157mph]
Bezzałogowe loty na uwięzi: 18, 22, 25 i 28 lutego, 2 marca 1977
Załogowe loty na uwięzi: 18 i 28 czerwca, 26 lipca 1997
Loty swobodne: 12 i 23 sierpnia, 13 września, 12 i 26 października 1997.




[c]Copyright info: Dokument ten jest moim własnym tłumaczeniem oficjalnych informacji ze strony NASA. Zezwalam na użycie oraz cytowanie tego dokumentu w celach niekomercyjnych przy zaznaczeniu skąd pochodzi. Komercyjne wykorzystanie fragmentów niniejszego tłumaczenia również wymaga zaznaczenia źródła cytatu. Komercyjne wykorzystanie całego dokumentu wymaga pisemnej zgody Autora. Zajrzyj do zakładki Kontakt.


Wróć do Floty [WŁĄCZ MENU]