Endeavour [OV-105]

Endeavour startuje z misją STS-113
Endeavour wznosi się na słupie ognia startując do misji STS-113. Zdjęcie pochodzi z NASA
Zatwierdzony przez Kongres w sierpniu 1987 jako zamiennik Challengera, Endeavour przybył do kompleksu KSC 7 maja 1991 na grzbiecie nowego samolotu NASA do transportu wahadłowców.

Po raz pierwszy nazwano wahadłowiec poprzez konkurs rozpisany wśród uczniów szkół podstawowych i średnich. Polegał na wybraniu imion spośród nazw statków badawczych i odkrywczych przeszłości. W maju 1989 roku prezydent Bush ogłosił zwycięskie imię.

Endeavour przyjął imię statku wynajętego do przepłynięcia Południowego Pacyfiku w 1978 i dowodzonego przez XVIII wiecznego brytyjskiego odkrywcę Jamesa Cooka, doświadczonego żeglarza, nawigatora i oastronoma-amatora. Dowodził załogą składającą się z 93 osób, łacznie z 11 naukowcami i artystą.

Jednym z głównych zadań Cooka, przydzelone przez brytyjską admiralicję i Królewskie Towarzystwo Naukowe, było obserwowanie przejścia Wenus z Wysp Tahiti. Badanie to pozwoliło astronomom obliczyć odległość Ziemii od Słońca, która później została użyta jako jedna z podstawowych jednostek astronomicznych.

Loty orbitera
1992: STS-49 STS-47
1993: STS-54 STS-57 STS-61
1994: STS-59 STS-68
1995: STS-67 STS-69 STS-72
1996: STS-77
1998: STS-89 STS-88
2000: STS-99 STS-97
2001: STS-100 STS-108
2002: STS-111 STS-113

Osiągnięcia Cooka na Endeavourze były liczne - sporządzenie map wybrzeża Australii i Noej Zelandii, przepłynięcie Wielkiej Rafy Koralowej. Zaobserwowano i zilustrowano tysiące gatunków roślin i zwierząt.

Wahadłowiec Endeavour ucieleśnia podobne doświadczenia. Pierwszy lot z misją STS-49, rozpoczął się doskonałym startem 7 maja 1992, zaczynając w ten sposób podróz wypełnioną podekscytowaniem, niecierpliwością i wieloma pierwszymi krokami.

Jednym z ważniejszych zadań było przechwycenie INTELSAT-a VI, orbitującego, ale nieczynnego satelity telekomunikacyjnego i wymienienie niedziałającego silnika rakietowego. Nieszczęśliwie, już na orbicie okazało się, że promy nie były projektowane dokładnie w tym celu, co prowadziło do wielu problemów, które trzeba było było rozwiązać, aby misja zakończyła się sukcesem.

Projekt misji zwrócił publiczną uwagę i NASA została zasypana lawiną sugestii na temat możliwych sposobów odzyskania satelity przez NASA. Dopiero po trzeciej próbie udało się do niego podejść na tyle blisko, aby naprawa zakńczyła się sukcesem. Bezprecedensowy, trzyosobowy spacer kosmiczny miał miejsce podczas tej misji po opracowaniu i przetestowaniu procedur przez ekipę naziemną.

Pomiędzy kolejnymi podejściami do satelity, załoga STS-49 zajmowała się wieloma rzeczami. Przeprowadzili testy medyczne dotyczące zachowania się organizmu człowieka w stanie nieważkości, oraz nagrała film edukacyjny porównujący wyprawę Cok'a do dziewiczego lotu wahadłowca.

Po zamontowaniu w INTELSAT-cie nowego silnika, powiódł on satelitę na prawidłową orbitę, zapewniając łącze, którym można przesyłać jednocześnie 120 tysięcy rozmów telefonicznych i trzy kanały telewizyjne.

Był to pierwszy lot, w trakcie którego przeprowadzono cztery spacery kosmiczne w programie wahadłowców, z których jeden był najdłuższy w ówczesnej historii lotów kosmicznych i trwał ponad osiem godzin, rekord ten został pobity dopero dziewięć lat później, podczas lotu wahadłowca Discovery z misją STS-102.

Załoga przeprowadziła również komercyjny eksperyment wzrostu kryształów białkowych. Badanie testowało tworzenie się tych kryształów w nieważkości.

Lądowanie promu Endeavour po misji STS-113
Lądowanie promu Endeavour po misji STS-113. Zdjęcie pochodzi z NASA
Z powodu doskonałego przebiegu misji, NASA zdecydowała się na przedłużenie misji o dwa dni, w celu wykonania większej ilości badań i lepszego przygotowania się do lądowania.

OV-105 jest pierwszym wahadłowcem używającym spadochronu do skrócenia drogi lądowania - jedno z wielu usprawnień zainstalowanych w wahadłowcu.

Tak jak James Cook ustalił nową jakość podróżując swym Endeavourem, tak ponad dwieście lat później, prom kosmiczny Endeavour kuntynuuje chlubne tradycje swego imiennika.

Etapy budowy promu Endeavour - OV-105

15 luty 1982 Rozpoczęcię konstrukcji modułu załogowego
31 kwietnia 1987 Przyznanie kontraktu
28 września 1987 Rozpoczęcię montażu struktur kadłuba rufowego
22 grudnia 1987 Skrzydła przybywają do Palmdale z Grumman
1 sierpnia 1987 Rozpoczęcie ostatecznego montażu
6 lipca 1990 Zakończenie montażu całości
7 maja 1991 Przybycie wahadłowca do KSC
6 kwietnia 1992 Test gotowości do lotu
7 maja 1992 Pierwszy lot [STS-49]



[c]Copyright info: Dokument ten jest moim własnym tłumaczeniem oficjalnych informacji ze strony NASA. Zezwalam na użycie oraz cytowanie tego dokumentu w celach niekomercyjnych przy zaznaczeniu skąd pochodzi. Komercyjne wykorzystanie fragmentów niniejszego tłumaczenia również wymaga zaznaczenia źródła cytatu. Komercyjne wykorzystanie całego dokumentu wymaga pisemnej zgody Autora. Zajrzyj do zakładki Kontakt.


Wróć do Floty [WŁĄCZ MENU]