Challenger [OV-099]

Challenger na tle zapierającego dech w piersiach widoku wzburzonego oceanu podczas misji STS-7. Zdjęcie pochodzi z NASA

Pierwotnie nazwany STA-099, Challenger został zbudowany by służyc jako pojazd testowy dla programu wahadłowców kosmicznych. Pomimo ziemskich początków jego prawdziwym przeznaczeniem okazał się kosmos.

W późnych latach siedemdziesiątych XX wieku NASA dążyła do zbudowania statku orbitalnego lżejszego od wcześniej stosowanych, do czego potrzebowała pojazdu testowego w celu sprawdzenia założeń projektowych. Oprogramowanie komputerowe w tamtych czasach nie było zaawansowane na tyle, aby przewidzieć jak nowy, zoptymalizowany projekt STA-099 będzie reagował na trudy podróży kosmicznej. Najlepszym rozwiązaniem okazało się poddanie pojazdu rocznym, intensywnym testom temperaturowym i wytrzymałościowym.

Na początku 1979 NASA przyznała firmie Rockwell - producentowi wahadłowców kontrakt na przekształcenie STA-099 w pełnoprawny orbiter OV-099. Prace rozpoczęto tego samego roku. Pomimo faktu, iż zadanie było łatwiejsze niż przekształcenie pierwszego wahadłowca NASA - Enterprise, było to znaczne przedsięwzięcie wymagające rozmontowania wielu częście i podzespołów.

Challenger wystartował do swego dziewiczego lotu 4 kwietnia 1983 z misją STS-6. Misja ta przyniosła pierwszy spacer kosmiczny w programie wahadłowców oraz umieściła na orbicie pierwszego satelitę z grupy Tracking and Data Relay System. Orbiter wyniósł również w kosmos pierwsza amerykańską astronautkę, Sally Ride podczas misji STS-7 i jako pierwszy, podczas lotu STS-41G miał na pokładzie dwie kobiety.

Challenger startuje z misją STS-41C.Zdjęcie pochodzi z NASA

Pierwszy wahadłowiec, który startował i lądował w nocy w trakcie misji STS-8, również pierwszy, który lądował w Centrum im. Kennedy'ego, wieńcząc w ten sposób misję STS-41B. Spacelab 2 i 3 leciały na pokładzie Challengera z misjami STS-51F i 51B, tak jak pierwsza niemiecka misja Spacelaba w trakcie lotu STS-61A. Przeprowadzono niezliczone badania i eksperymenty naukowe na pokładzie Challengera, umieszczono również na orbicie wiele satelitów.

Służba Challengera w amerykańskim programie kosmicznym zakończyła się tragicznie 28 stycznia 1986, kiedy zaledwie 73 sekundy po starcie misji STS-51L awaria silnika spowodowała eksplozję prowadzącą do śmierci siedmiu astronautów.

Utrata Challengera nie padła jednak cieniem na jego wkład w rozwój programu kosmicznego oraz nauki. Odkrycia poczynione podczas lotów "Śmiałka" pozwalają nam żyć lepiej na Ziemii i w kosmosie.